In het centrum van Oudenbosch renoveerde De Koning de kademuren rond de historische haven. De bestaande kades vertoonden vervormingen en plaatselijke verzakkingen en waren toe aan een toekomstbestendige oplossing. De uitdaging was om de constructies grondig te vernieuwen en tegelijkertijd het herkenbare karakter van de haven te behouden.
Binnen het project kwamen waterbouwkundige werken, funderingswerken en civiele betonwerken samen. In bouwteamverband werkte De Koning mee aan technisch uitvoerbare oplossingen die aansloten op de verschillende kades, de historische omgeving en de aanwezige monumentale bomen.
Uitdaging
Geen kade is hetzelfde
De kademuren rond de haven verschilden sterk in opbouw, technische staat en omgeving. Daardoor was een standaardoplossing niet mogelijk. Bij het ene kadedeel stond behoud van de bestaande historische constructie centraal, terwijl op andere plaatsen een volledig nieuwe damwand- en funderingsconstructie nodig was.
Ook de omgeving stelde bijzondere eisen. De werkzaamheden vonden plaats in het historische centrum, nabij monumentale bebouwing en bomen. Trillingen en hinder moesten daarom zoveel mogelijk worden beperkt. Tegelijkertijd moesten natuurstenen dekzerken, haalkommen, metselwerk en andere beeldbepalende onderdelen waar mogelijk behouden blijven.
Aanpak
Maatwerk vanuit het bouwteam
De renovatie is voorbereid in bouwteamverband. Vanuit haar uitvoeringskennis dacht De Koning mee over oplossingen die technisch haalbaar, kostenefficient en zorgvuldig uitvoerbaar waren.
Dat leidde tot een andere aanpak per kade. Kade B werd plaatselijk versterkt met behoud van een groot deel van de historische situatie. Kade C kreeg een nieuwe constructie op geboorde funderingspalen en groutinjectieankers. Bij kade D werd over circa 90 meter een nieuwe stalen damwand aangebracht, afgewerkt met prefab betonnen hangschorten en metselwerk.
Door de constructie per locatie af te stemmen op de bestaande situatie, kon gericht worden vernieuwd zonder meer te vervangen dan noodzakelijk was.
Waterbouwkundige werken
Vernieuwen langs de haven
De waterbouwkundige werkzaamheden vormden de basis van het project. De Koning bracht nieuwe stalen damwanden aan en realiseerde de aansluitingen tussen de verschillende kadedelen.
Voor de definitieve damwanden werd de Silent Piler ingezet. Deze machine drukt de damwandplanken gecontroleerd de grond in. Daardoor konden de werkzaamheden trillingsvrij worden uitgevoerd, wat belangrijk was vanwege de historische bebouwing en bestaande constructies rondom de haven.
De uitvoering vond deels vanaf het water plaats. Met pontons en specialistisch materieel bleven de verschillende kadedelen bereikbaar zonder de directe omgeving onnodig te belasten.
Funderingswerken
Boren tussen bestaande constructies en bomen
Bij kade C was een specialistische funderingsoplossing nodig. De nieuwe kadeconstructie rust op geboorde stalen funderingspalen en wordt ondersteund door groutinjectieankers die schuin tot in de draagkrachtige ondergrond zijn aangebracht.
De aanwezigheid van monumentale bomen maakte deze werkzaamheden extra complex. Om binnen de beschikbare ruimte en werkhoogte te kunnen funderen, werden de palen in delen aangebracht en tijdens de uitvoering aan elkaar gelast. De posities van de palen en ankers zijn zorgvuldig afgestemd op de bestaande bomen en wortelpakketten.
Zo kon een sterke nieuwe fundering worden gerealiseerd zonder de omgeving als vanzelfsprekend aan de techniek aan te passen.
Civiele betonwerken
Van fundering naar complete kadeconstructie
Op de funderingspalen van kade C realiseerde De Koning een gewapende betonnen funderingsbalk. Deze verbindt de palen, groutankers en bovenbouw tot een samenhangende kadeconstructie.
Bij kade D zijn prefab betonnen hangschorten toegepast. Deze elementen vormen de basis voor de zichtzijde van de nieuwe kademuur. Door funderingswerken en civiele betonwerken integraal op elkaar af te stemmen, ontstond een robuuste constructie die vervolgens in de historische stijl van de haven kon worden afgewerkt.
Historisch karakter behouden
Oude elementen in een nieuwe constructie
De renovatie ging verder dan het technisch vervangen van de kademuren. Ook het karakter van de haven moest behouden blijven.
Bestaande natuurstenen dekzerken zijn opnieuw gebruikt en historische haalkommen zijn in de nieuwe prefab hangschorten geintegreerd. Het metselwerk is teruggebracht op de nieuwe constructie en bij kade B zijn bestaand metselwerk en de leuning hersteld.
Hierdoor is de techniek grotendeels uit het zicht verdwenen, terwijl de uitstraling van de haven herkenbaar is gebleven.
Ruimte voor natuur
Zorgvuldig werken rond bomen en water
Bij het ontwerp en de uitvoering is rekening gehouden met de monumentale bomen langs de haven. De funderingsconstructie van kade C is aangepast aan de aanwezige wortelpakketten en de beperkte werkruimte.
Langs delen van de vernieuwde kades is bovendien ruimte opgenomen voor breuksteen en waterplanten. Daarmee is ook aandacht besteed aan een geleidelijke en groenere overgang tussen de kade en het water.
Resultaat
Een vernieuwde haven met behoud van karakter
Met de oplevering beschikt de haven van Oudenbosch weer over veilige en toekomstbestendige kademuren. Onder de historische uitstraling bevinden zich nieuwe damwanden, specialistische funderingen en civiele betonconstructies die zijn afgestemd op de omstandigheden van ieder kadedeel.
Het resultaat is een vernieuwde haven waarin techniek en historie elkaar versterken. De constructies zijn grondig aangepakt, terwijl natuursteen, metselwerk, haalkommen, bomen en andere karakteristieke elementen een herkenbare plaats hebben behouden.
Bouwvisie
Vernieuwen met aandacht voor wat er al is
Werken in een historische omgeving vraagt om een zorgvuldige balans tussen vernieuwen en behouden. Niet iedere bestaande constructie hoeft volledig te verdwijnen en niet iedere locatie vraagt om dezelfde oplossing.
In Oudenbosch bracht De Koning waterbouwkundige werken, funderingswerken en civiele betonwerken samen in een locatiespecifieke aanpak. Zo ontstond een toekomstbestendige haven die technisch vernieuwd is, maar vertrouwd blijft aanvoelen.
